Azerbaycan-Estonya ilişkileri
![]() | |
![]() Azerbaycan |
![]() Estonya |
---|
Azerbaycan-Estonya ilişkileri, Azerbaycan ile Estonya arasındaki dış ilişkilerle ilgilidir . Her iki ülke de geçmişte Rusya İmparatorluğu ve Sovyetler Birliği'nin bir parçası idiler. Azerbaycan'ın Tallinn'de büyükelçiliği vardır. Estonya, Ankara'daki büyükelçiliği aracılığıyla Azerbaycan'da temsil edilmektedir. Her iki ülke de Avrupa Konseyi ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı'nın (AGİT) tam üyesidir. Azerbaycan, Gürcistan ve Ermenistan ile birlikte Estonya'nın Güney Kafkasya'daki müttefikidir. Estonya'da yaklaşık 2.500 Azerbaycanlı yaşamaktadır.[1]
Arka plan
[değiştir | kaynağı değiştir]Sovyetler Birliği'nin dağılmasından önce Azerbaycan, Sovyetler Birliği daha gevşek bir federasyona dönüştürülürken, Estonya referandumu boykot ederken birlik çapında referanduma katıldı. İkincisi, Ağustos 1991'deki darbe sonucu olmadı.
Siyasi ilişkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]Estonya hükûmetinin ilk ziyareti 1996 yılında Estonya Dışişleri Bakanı Siim Kallas'ın Azerbaycan'ı ziyaret etmesi ve ortak bildirilerin imzalanmasıyla gerçekleşmiştir. 2000 yılında Azerbaycan Millî Meclisinde Azerbaycan-Estonya parlamentolar arası çalışma grubu kurulmuştur. Estonya, Azerbaycan'ı Avrupa Konseyi'ne katılmasında desteklemiştir ve Azerbaycan'ın Avrupa-Atlantik yapılarına entegrasyonunu desteklemektedir. Estonya Cumhurbaşkanı Toomas Hendrik Ilves, 2009 yılında Azerbaycan'ı ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev 2010 yılında Estonya'yı ziyaret etti.[2] Estonya, Dağlık Karabağ ve komşu bölgelerle ilgili sorunların müzakereler yoluyla çözümünü desteklemektedir. Eski Estonya Dışişleri Bakanı Kristina Ojuland, Dağlık Karabağ'ın Azerbaycan'ın "ayrılmaz" bir parçası olduğunu belirtmiştir.[3] Azerbaycan, Estonya ile vize rejimini iptal etmeyi düşünmektedir. Estonya ayrıca NATO’nun barışı koruma misyonları dahilinde Azerbaycan ile işbirliğinin geliştirilmesiyle ilgilenmektedir.[4] Azerbaycan, üst düzey siyasi diyaloğu geliştirmekle ilgileniyor. İki ülke arasında savunmayla ilgili pek çok işbirliği projesi gerçekleşmemiş olsa da, savunma ve orduyla ilgili temaslar "iyi ve açık fikirli" olarak nitelendirilmiştir.
Narva Belediye Başkanı (1999–2000) ve Estonya Nüfus İşleri Bakanı (2002–2003) Eldar Efendiyev de Azerbaycan kökenliydi.[5][6]
Ekonomik ilişkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]İki ülke arasındaki ticaret son birkaç yıldır asgari düzeydedir ancak muazzam bir potansiyele sahiptir. Her iki ülke de bilişim teknolojileri (BT) ve bankacılık alanındaki işbirliğini genişletmeyi amaçlıyor.[7]
Kültürel ilişkiler
[değiştir | kaynağı değiştir]Her iki ülke de Rusya İmparatorluğu ve Sovyetler Birliği'nin bir parçası olduğu için, iki ülke birbirlerinin kültürüyle erken dönemlerden beri tanışmıştır. Mirza Shafi Vazeh, Molla Panah Vagif ve Mirza Fatali Akhundov gibi Azerbaycan'ın tanınmış şairlerinin Almancaya çevrilmiş eserleriyle ilgili Estonya'nın son XIX kütüphanelerinden bilgiler bulunmaktadır. Almancadan Estoncaya çeviriler, 1981'de Yukhan Kiyv, Gustav ve Anna Haov Vulf ile başlamıştır. 1978'de bir Estonya gazetesi olan "Scala", Molla Panah Vagif'in bazı eserlerini yayınladı. Vidadi Mamedov tarafından derlenen ilk Azerbaycan-Estonca sözlüğü yayınlanmıştır.
1990'dan beri Tallinn'de bir Azerbaycan Pazar okulu vardır, ayrıca Tallinn'de Azerbaycanlı akademisyen ve göz doktoru Zarife Aliyeva'nın adını taşıyan bir Doğu Kültür Üniversitesi mevcuttur.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]- Azerbaycan'ın dış ilişkileri
- Estonya'nın dış ilişkileri
- Azerbaycanlılar Estonya'da
- Azerbaycan-AB ilişkileri
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı: Estonya ile ikili anlaşmaların listesi
- Estonya Dışişleri Bakanlığı Azerbaycan ile ilişkiler hakkında
- Ankara'daki Estonya büyükelçiliği (ayrıca Azerbaycan'a akreditedir)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Azerbaijani diaspora in Estonia". 11 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2022.
- ^ "Azerbaijani President Ilham Aliyev is on state visit to Estonia". 12 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2021.
- ^ "Karabakh 'inseparable part of Azerbaijan'". 13 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2021.
- ^ "Elmar Mamedyarov: "Azerbaijan is ready to cancel visa regime with Estonia"". 12 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2021.
- ^ "Эстонские депутаты: Почему мы голосовали против антироссийского заявления парламента?" (Rusça). ИА REGNUM. 13 Ağustos 2008. 12 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2021.
- ^ "Хроника" (Rusça). Бакинский Рабочий. 7 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2021.
- ^ "Azerbaijan, Estonia to expand cooperation". 11 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2021.